Türkoloji araştırmalarında ağırlıklı olarak edebiyat ürünleri üzerinde durulmuş, çoğunlukla edebi değeri yüksek eserler dil incelemelerine konu edilmiştir. Halbuki kelimelerin kökenini tespit etmeye çalışırken günlük hayata dair eserler bizim için çok değerli veriler sunar. Ancak bu tür metinler devirlerinde yazılmaya değer görülmediği için olsa gerek, maalesef oldukça azdır. Anadolu ve Azerbaycan ağızları sözlüklerinde yer alan depi-/tepi- fiilinin anlamı Eski Anadolu Türkçesine ait edebiyat dışı metinlerdeki ve çeşitli alan sözlüklerindeki kullanılışlarına dayanılarak “suyu çekilmek, kurumak” olarak tespit edilmiştir. Bu tespitten yola çıkılarak Tarama Sözlüğü’nün ilgili maddelerinde düzeltme teklif edilmiş, tepiz/depiz, depit kelimelerinin tepi- fiilinden türediği ortaya konulmuştur. Depiz kelimesi ile ilgili Burhan-ı Katı yayınında yer alan birkaç okuma yanlışı düzeltilmiş, Divanu Lugati’t-Türk’te geçen tepiz yük kelimesinin “kuru yük”, Kutadgu Bilig’de yer alan tepizlik bol- kelimesinin “kuruluk, verimsizlik meydana gelmek” anlamında olduğu belirlenmiştir. Depser-, kelimesinin de Tietze’nin ‘fiil alıntıları çok nadir olduğu için ihtiyatla’ söylediğinin aksine Farsçadan alıntı değil, aynı fiilden türemiş olduğu, Ermeniceden alıntı olduğu iddia edilen tepir, Farsça veya Çinceden alıntı olduğu iddia edilen tepsi kelimesinin kökeninin de tepi- fiiline bağlanabileceği ileri sürülmüştür. Uygur ve Karahanlı dönemi metinlerinde karşımıza çıkan "tepirgen/topurgan "diken çölü, tozla kaplı, çorak, killi toprak", tuvır-/tüvri-" katılaşmak, donmak, sertleşmek" gibi kelimeler de aynı kökene bağlanabilir. Kökteş kelimeler bir araya getirilerek değerlendirilmezse günlük hayatta muhtemelen en eski, en sık kullandığımız kelimelerin alıntı olduğu hatasına düşeriz.
Türkoloji araştırmalarında ağırlıklı olarak edebiyat ürünleri üzerinde durulmuş, çoğunlukla edebi değeri yüksek eserler dil incelemelerine konu edilmiştir. Halbuki kelimelerin kökenini tespit etmeye çalışırken günlük hayata dair eserler bizim için çok değerli veriler sunar. Ancak bu tür metinler devirlerinde yazılmaya değer görülmediği için olsa gerek, maalesef oldukça azdır. Anadolu ve Azerbaycan ağızları sözlüklerinde yer alan depi-/tepi- fiilinin anlamı Eski Anadolu Türkçesine ait edebiyat dışı metinlerdeki ve çeşitli alan sözlüklerindeki kullanılışlarına dayanılarak “suyu çekilmek, kurumak” olarak tespit edilmiştir. Bu tespitten yola çıkılarak Tarama Sözlüğü’nün ilgili maddelerinde düzeltme teklif edilmiş, tepiz/depiz, depit kelimelerinin tepi- fiilinden türediği ortaya konulmuştur. Depiz kelimesi ile ilgili Burhan-ı Katı yayınında yer alan birkaç okuma yanlışı düzeltilmiş, Divanu Lugati’t-Türk’te geçen tepiz yük kelimesinin “kuru yük”, Kutadgu Bilig’de yer alan tepizlik bol- kelimesinin “kuruluk, verimsizlik meydana gelmek” anlamında olduğu belirlenmiştir. Depser-, kelimesinin de Tietze’nin ‘fiil alıntıları çok nadir olduğu için ihtiyatla’ söylediğinin aksine Farsçadan alıntı değil, aynı fiilden türemiş olduğu, Ermeniceden alıntı olduğu iddia edilen tepir, Farsça veya Çinceden alıntı olduğu iddia edilen tepsi kelimesinin kökeninin de tepi- fiiline bağlanabileceği ileri sürülmüştür. Uygur ve Karahanlı dönemi metinlerinde karşımıza çıkan "tepirgen/topurgan "diken çölü, tozla kaplı, çorak, killi toprak", tuvır-/tüvri-" katılaşmak, donmak, sertleşmek" gibi kelimeler de aynı kökene bağlanabilir. Kökteş kelimeler bir araya getirilerek değerlendirilmezse günlük hayatta muhtemelen en eski, en sık kullandığımız kelimelerin alıntı olduğu hatasına düşeriz.
Turkology research focuses mainly on literary products, mostly literary works of high value are subject to language studies. While trying to identify the origins of the words, works about everyday life provide very valuable data for us. But because such texts may not be considered worth writing in turn, unfortunately, they are quite a few. Anatolian and Azerbaijani words in the dictionaries by / / / The meaning of the fact was identified as "tracking water, drying" based on its use in non-literary texts and various field dictionaries of the ancient Anadolu Turkish. From this discovery. The dictionary’ Repairs are proposed in the subject matter. by DEPIS and by depit The Words The Tea- It was revealed from the fact. Deposit About the word Burhan is strong. A number of errors in the publication have been corrected. Divanu Lugati't-Turkish in passing The Load The word “heavy burden” The Knight where the t The epilepsy- The word is defined as “sustainability, inefficiency occurring”. The Depser- In contrast to the word Tietze's 'fiil quotes are very rare' with caution, it is not a quotation from Persian, it is claimed that it is derived from the same fact, it is a quotation from Armenian The Tear It is claimed to be from Persian or Chinese. TAPS The origin of the word The Tea- It is said that it can be connected. We are in the Uighur and Karahanli period’s text. by tepirgen/topurgan “The desert of the desert, covered with dust, dust, thick soil, The / The / The Words such as "harding, frozen, harding" can also be linked to the same root. If the root words are not evaluated by gathering together, we fall into the mistake that in everyday life it is probably the quotes of the oldest, most commonly used words.
Field : Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler
Journal Type : Uluslararası
Relevant Articles | Author | # |
---|
Article | Author | # |
---|