Bu calisma halk sağlığı hemşireliği alanında yapılan lisansüstü tez çalışmalarında kuram ve model kullanımının sistematik bir şekilde incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tezlere Mart-Mayıs 2021 tarihleri arasında, internetten Yükseköğretim Kurulu’nun Ulusal Tez Merkezi veri tabanın taranmasıyla ulaşılmıştır. Calismada halk sağlığı hemşireliğinde yapılmış olan 319 teze ulaşılmış olup; toplam 317 tezin özellikleri değerlendirilmiştir. Dahil edilme kriterlerine uygun olan 68 tez incelenmiştir. İncelenen tezlerin 32’sini (%47) yüksek lisans, 36’sını (%53) doktora tezi oluşturmaktadır. Araştırmada Sağlık İnanç Modeli, Sağlığı Geliştirme Modeli, Transteoretik Model ve Precede-Proceed Model halk sağlığı hemşireliği alanından en sık kullanılan modeller arasında yer almaktadır. Lisansüstü tezlerin 30’unu (%44,1) Sağlık İnanç Modeli, 18’i (%26,5) Sağlığı Geliştirme Modeli, 16’sını (%23,5) Transteoretik Model ve 4’ünü (%5,9) Precede-Proceed Model oluşturmaktadır. Tezlerin yıllara göre dağılımı; 4’ü (%5,8) 2011 yılında, 6’sı (%8,8) 2012 yılında, 2’si (%2,9) 2013 yılında, 4’ü (%5,8) 2014 yılında, 11’i (%16,1) 2015 yılında, 5’i (%7,3) 2016 yılında, 10’u (%14,7) 2017 yılında, 6’sı (%8,8) 2018 yılında, 13’ü (%19,1) 2019 yılında, 6’sı (%8,8) 2020 yılında ve biri (%1,4) 2021 yılının Mayıs ayına kadar yapılmıştır. Yüksek lisans tezlerinde 19 (%59,3) Sağlık İnanç Modeli, 7 (%21,8) Sağlığı Geliştirme Modeli, 6 (%18,7) Transteoretik Model kullanılmış ve Precede-Proceed Model kullanılmamıştır. Doktora tezlerinde ise, 11 (%30,5) Sağlık İnanç Modeli, 11 (%30,5) Sağlığı Geliştirme Modeli, 10 (%27,7) Transteoretik Model ve 4 (%11,1) Precede-Proceed Model kullanılmıştır. Sonuç olarak halk sağlığı hemşireliği alanında yapılan tezlerde kuram/model temelli çalışmaların sınırlı olduğu fakat son yıllarda araştırmaların arttığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
This review was conducted to systematically examine the use of theory and model in postgraduate thesis studies in the field of public health nursing. The theses and dissertations were reached upon database searching of National Thesis Center of Council of Higher Education by internet in March-May 2021. In the review, 319 theses made in public health nursing were reached; The features of a total of 317 theses were evaluated. 68 theses that met the inclusion criteria were examined. Theses examined consist of 32 (47%) master's, 36 (53%) doctoral dissertations. In our research, Health Belief Model, Health Promotion Model, Transtheoretical Model and Precede-Proceed Model are among the most frequently used models from the field of public health nursing. 30 (44.1%) of the graduate theses are the Health Belief Model, 18 (26.5%) are the Health Improvement Model, 16 (23.5%) are the Transteoretic Model, and 4 (5.9%) are the Precede-Proceed Model. Distribution according to years of theses; 4 (by 5.8%) in 2011, 6% (%8,8) in 2012, 2% (2.9%) in 2013, 4% (by 5.8%) 2014, 11 (16.1) in 2015, 5% (%7,3) in 2016 to 10% (14.7%) in 2017 to 6% (%8,8) in the year 2018, 13% (%19.1) in 2019, 6% (%8,8) in 2020 and 1% (%1,4) of the year in the month of May until 2021 were made. 19 (59.3%) Health Belief Models, 7 (21.8%) Health Promotion Models, 6 (18.7%) Transtheoretic Models were used in master's theses, and the Precede-Proceed Model was not used. In doctoral dissertations, 11 (30.5%) Health Belief Model, 11 (30.5%) Health Promotion Model, 10 (27.7%) Transtheoretic Model and 4 (11.1%) Precede-Proceed Model were used. As a result, it has been concluded that theory/model-based studies are limited in the theses made in the field of public health nursing, but the researches have increased in recent years.
Relevant Articles | Author | # |
---|
Article | Author | # |
---|